Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster
Yıl 2020, Cilt: 21 Sayı: 2, 475 - 486, 31.08.2020

Öz

This research was conducted to investigate the predictive power of self-esteem and general self-efficacy in metacognitive awareness of the preschool teacher candidates. The relational screening model was used in the study and the research group of the study consisted of a total of 361 students studying in different classes of the depatrment of preschool education. Metacognitive Awareness Inventory, General Self-Efficacy and Rosenberg Self Esteem Scales were used to gather the data. The results of correlation analysis showed a positive correlation between metacognitive awareness, self-esteem and general self-efficacy. As a result of the regression analyses, it was found that self-esteem and general self-efficacy together predicted the variance of metacognitive awareness significantly. In the study, the findings were discussed with their educational implications and suggestions were given.
Keywords: metacognitive awareness, self-esteem, general self-efficacy

Kaynakça

  • Akın, A.,Arabacı, R. ve Çetin, B. (2007). The validity and reliability study of the Turkish version of the Metacognitive Awareness Inventory. Educational Science: Theory&Practice, 7(2), 655-680.
  • Aslan, S. ve Akın, A. (2014). Metacognition: As a predictor of one's academic locus of control. Educational Sciences: Theory and Practice, 14(1), 33-39.
  • Bakioğlu, B., Alkış Küçükaydın, M., Karamustafaoğlu, O., Uluçınar Sağır, Ş., Akman, E., Ersan,
  • E., Çakır, R. (2015). Öğretmen Adaylarının Bilişötesi Farkındalık Düzeyi, Problem Çözme Becerileri ve Teknoloji Tutumlarının İncelenmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 22-33.
  • Bandura, A. (1993). Perceived self-efficacy in cognitive development and functioning. Educational psychologist, 28(2), 117-148.
  • Bandura, A., Barbaranelli, C., Caprara, G.V., & Pastorelli, C. (2001). Self-efficacy beliefs as shapers of children’s aspirations and career trajectories. Child Development, 72, 187–206.
  • Bars, M. (2016). Öğretmen adaylarının üstbilişsel farkındalıkları, öğretmenlik mesleğine yönelik öz yeterlikleri ve problem çözme becerilerine ilişkin algılarının incelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi. Dicle Üniversitesi, Diyarbakır.
  • Bedel, E. F. (2017). Okul Öncesi Öğretmen Adaylarında Akademik Ertelemenin Yordanmasında Bilinçli Farkındalık ve Üstbilişsel Farkındalığın Rolü. Journal of Higher Education & Science/Yüksekögretim ve Bilim Dergisi, 7(3), 504-514.
  • Betz, N. E., and Hackett, G. (1986). Applications of self-efficacy theory to understanding career choice behavior. Journal of Social and Clinical Psychology, 4(3), 279-289.
  • Biggs, J. (1987). “Reflective Thinking and School Learning. An Introduction to The Theory and Practice of Metacognition”. SET Research Information for Teachers, 2, 10.
  • Bozgeyikli, H. (2005). Mesleki grup rehberliğinin ilköğretim 8. sınıf öğrencilerinin meslek kararı vermede kendilerini yetkin görme düzeylerine etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Selçuk Üniversitesi, Konya.
  • Çuhadaroğlu, F. (1986). Adölesanlarda benlik saygısı. Yayımlanmamış uzmanlık tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  • Eaton, M. J., and Dembo, M. H. (1997). Differences in the motivational beliefs of Asian American and Non-Asian students. Journal of Educational Psychology, 3, 433- 440.Flavel, J. (1979). Metacognition and Cognitive Monitoring. American Psychologist, 34 (10), 906-911.
  • Gökbulut, Y. ve Akdağ, M. (2016). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Üstbilişsel Farkındalık ve Matematik Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkisi. Turkish Studies, 11(9), 461-474.
  • Hacket. G. (1995). Self-efficacy in career choice and development. In Bandura, A. (ed.), Self efficacy in changing societies. New York: Cambridge University Press. pp. 232-258.
  • Hoban, S., ve Hoban, G. (2004). Self-esteem, self-efficacy and self-directed learning: Attempting to undo the confusion. International Journal Of Self-Directed Learning, 1(2), 7-25.
  • Kallay, E. (2012). Learnıng Strategıes And Metacognitive Awareness As Predictors Of Academic Achievement In A Sample Of Romanian Second-Year Students. Cognition, Brain, Behavior. An Interdisciplinary Journal, 16(3), 369-385.
  • Karakelle, S. (2012). Üst Bilişsel Farkındalık, Zekâ, Problem Çözme Algısı ve Düşünme İhtiyacı Arasındaki Bağlantılar. Eğitim ve Bilim, 37(164), 237-250.
  • Laing R.D. (1993). Bölünmüş benlik (çev: Selçuk Çelik ). İstanbul: Kabakçı Yayınevi.Landine, J.,ve Stewart, J. (1998). Relationship Between Metacognition, Motivation, Locus of Control, Self-Efficacy, and Academic Achievement. Canadian Journal of Counselling, 32(3), 200-212.
  • Oktay, A. (2003). 21. Yüzyıla girerken dünyada yaşanan değişimler ve erken çocukluk eğitimi. İçinde M. Sevinç (Ed), Gelişim ve Öğrenmede Yeni Yaklaşımlar, (s. 18-30). İstanbul: Morpa Yayınları.
  • Paris, S. G., ve Winograd, P. (1990). How metacognition can promote academic learning and instruction. In B. F. Jones & L. Idol (Eds.), Dimensions of thinking and cognitive instruction (pp. 15-51). Hillsdale, NJ, US: Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
  • Robins, R. W., Hendin, H. W., & Trzesniewski, K. H. (2001). Measuring global self-esteem: Construct validation of a single item measure and the Rosenberg Self-Esteem Scale. Personality & Social Psychology Bulletin, 27, 151-161.
  • Rosenberg, M. (1965). Society and adolescent selfimage. Princeton, NJ: Princeton University Press.
  • Schraw, G., & Dennison, R. S. (1994). Assessing metacognitive awareness. Contemporary educational psychology, 19(4), 460-475.
  • Sharp, C. (2002). Study support and the development of self-regulated learner. Educational Research, 44 (1), 29-42.
  • Sherer, M. and Adams, C. (1983). Construct validation of the Self-Efficacy Scale. Psychological Reports, 53, 899-902.Sümen Özçakır, Ö. Ve Çalışıcı, H. (2016). The relationships between preservice teachers’ mathematical literacy self efficacy beliefs, metacognitive awareness and problem solving skills. Participatory Educational Research (PER) Special Issue, pp., 11-19.
  • Şahin, E., Küçüksüleymanoğlu, R. (2015). Öğretmen adaylarının özyönetimli öğrenmeye hazırbulunuşlukları, biliş ötesi farkındalıkları ve denetim odakları arasındaki ilişkiler. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(2), 317-334.
  • Tafarodi, R. W & Swann, W. B. (2001). Twodimensional self-esteem: Theory and measurement. Personality and Individual Differences, 31, 653-673.
  • Tafarodi, R. W. (1998). Paradoxical self-esteem and selectivity in the processing of social information. Journal of Personality & Social Psychology, 74, 1181–1196.
  • Tafarodi, R. W., Tam, J., & Milne, A. B. (2001). Selective memory and the persistence of paradoxical self-esteem. Personality and Social Psychology Bulletin, 27, 1179–1189
  • Velzen, J. V. (2016). Metacognitive learning: advancing learning by developing general knowledge of the learning process. Switzerland: Springer International Publishing DOI.10.1007/978-3-319-24433-4.
  • White, B. & Frederiksen, J. (2005) A Theoretical Framework and Approach for Fostering Metacognitive Development, Educational Psychologist, 40 (4), 211-223. DOI:10.1207/s15326985ep4004_3
  • Yavuz, D., ve Memiş, A. (2010). Investigation of self-efficacy perception and metacognitive awareness of prospective teachers. The International Journal of Research in Teacher Education, 1(1), 12-27.
  • Yeşilyurt, E. (2013). Metacognitive awareness and achievement focused motivation as the predictor of the study process. International J. Soc. Sci. & Education, 3(4), 1013-1026.
  • Yıldırım, F. ve İlhan, İ. Ö. (2010). Genel öz yeterlilik ölçeği Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 21(4), 301-308.
  • Yokuş, T., & Yürüdür, F. E. (2015). Müzik öğretmeni adaylarının üstbilişsel farkındalık ve öz-yeterlik düzeyleri arasındaki ilişki. Turkish Journal of Arts and Social Sciences, l1(1), 22-34.
  • Young, A., Fry, J. D. (2008). Metacognitive awareness and academic achievement in college students. Journal of the Scholarship of Teaching and Learning, 8(2),1-10.
  • Yovetich, W.S., Leschied, A.W., & Flicht, J. (2000). Self-esteem of school-age children who stutter. Journal of Fluency Disorders, 25, 143-153.

Okul Öncesi Öğretmen Adaylarında Bilişötesi Farkındalık: Benlik Saygısı ve Genel Özyeterliğin Rolü

Yıl 2020, Cilt: 21 Sayı: 2, 475 - 486, 31.08.2020

Öz

Bu araştırma okul öncesi öğretmen adaylarında benlik saygısı ve genel özyeterliğin bilişötesi farkındalığı yordama gücünü incelemek amacıyla yapılmıştır. İlişkisel tarama modeli kullanılan çalışmanın araştırma grubunu okul öncesi öğretmenliğinin farklı sınıflarında öğrenim gören toplam 361 öğretmen adayı oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak Bilişötesi Farkındalık Envanteri, Genel Öz Yeterlilik Ölçeği ve Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği kullanılmıştır. Korelasyon analizleri, bilişötesi farkındalığın benlik saygısı ve genel özyeterlik ile pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermiştir. Yapılan regreasyon analizleri sonucunda, benlik saygısı ve genel özyeterlik değişkenlerinin bilişötesi farkındalığın varyansını anlamlı düzeyde açıkladığı görülmüştür. Araştırmada, elde edilen bulgular, ilgili kuramsal çerçeve ve alan yazında yapılan diğer araştırma sonuçları ile birlikte tartışılmış ve ilgililere önerilerde bulunulmuştur.

Kaynakça

  • Akın, A.,Arabacı, R. ve Çetin, B. (2007). The validity and reliability study of the Turkish version of the Metacognitive Awareness Inventory. Educational Science: Theory&Practice, 7(2), 655-680.
  • Aslan, S. ve Akın, A. (2014). Metacognition: As a predictor of one's academic locus of control. Educational Sciences: Theory and Practice, 14(1), 33-39.
  • Bakioğlu, B., Alkış Küçükaydın, M., Karamustafaoğlu, O., Uluçınar Sağır, Ş., Akman, E., Ersan,
  • E., Çakır, R. (2015). Öğretmen Adaylarının Bilişötesi Farkındalık Düzeyi, Problem Çözme Becerileri ve Teknoloji Tutumlarının İncelenmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 22-33.
  • Bandura, A. (1993). Perceived self-efficacy in cognitive development and functioning. Educational psychologist, 28(2), 117-148.
  • Bandura, A., Barbaranelli, C., Caprara, G.V., & Pastorelli, C. (2001). Self-efficacy beliefs as shapers of children’s aspirations and career trajectories. Child Development, 72, 187–206.
  • Bars, M. (2016). Öğretmen adaylarının üstbilişsel farkındalıkları, öğretmenlik mesleğine yönelik öz yeterlikleri ve problem çözme becerilerine ilişkin algılarının incelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi. Dicle Üniversitesi, Diyarbakır.
  • Bedel, E. F. (2017). Okul Öncesi Öğretmen Adaylarında Akademik Ertelemenin Yordanmasında Bilinçli Farkındalık ve Üstbilişsel Farkındalığın Rolü. Journal of Higher Education & Science/Yüksekögretim ve Bilim Dergisi, 7(3), 504-514.
  • Betz, N. E., and Hackett, G. (1986). Applications of self-efficacy theory to understanding career choice behavior. Journal of Social and Clinical Psychology, 4(3), 279-289.
  • Biggs, J. (1987). “Reflective Thinking and School Learning. An Introduction to The Theory and Practice of Metacognition”. SET Research Information for Teachers, 2, 10.
  • Bozgeyikli, H. (2005). Mesleki grup rehberliğinin ilköğretim 8. sınıf öğrencilerinin meslek kararı vermede kendilerini yetkin görme düzeylerine etkisi. Yayımlanmamış doktora tezi. Selçuk Üniversitesi, Konya.
  • Çuhadaroğlu, F. (1986). Adölesanlarda benlik saygısı. Yayımlanmamış uzmanlık tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
  • Eaton, M. J., and Dembo, M. H. (1997). Differences in the motivational beliefs of Asian American and Non-Asian students. Journal of Educational Psychology, 3, 433- 440.Flavel, J. (1979). Metacognition and Cognitive Monitoring. American Psychologist, 34 (10), 906-911.
  • Gökbulut, Y. ve Akdağ, M. (2016). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Üstbilişsel Farkındalık ve Matematik Kaygı Düzeyleri Arasındaki İlişkisi. Turkish Studies, 11(9), 461-474.
  • Hacket. G. (1995). Self-efficacy in career choice and development. In Bandura, A. (ed.), Self efficacy in changing societies. New York: Cambridge University Press. pp. 232-258.
  • Hoban, S., ve Hoban, G. (2004). Self-esteem, self-efficacy and self-directed learning: Attempting to undo the confusion. International Journal Of Self-Directed Learning, 1(2), 7-25.
  • Kallay, E. (2012). Learnıng Strategıes And Metacognitive Awareness As Predictors Of Academic Achievement In A Sample Of Romanian Second-Year Students. Cognition, Brain, Behavior. An Interdisciplinary Journal, 16(3), 369-385.
  • Karakelle, S. (2012). Üst Bilişsel Farkındalık, Zekâ, Problem Çözme Algısı ve Düşünme İhtiyacı Arasındaki Bağlantılar. Eğitim ve Bilim, 37(164), 237-250.
  • Laing R.D. (1993). Bölünmüş benlik (çev: Selçuk Çelik ). İstanbul: Kabakçı Yayınevi.Landine, J.,ve Stewart, J. (1998). Relationship Between Metacognition, Motivation, Locus of Control, Self-Efficacy, and Academic Achievement. Canadian Journal of Counselling, 32(3), 200-212.
  • Oktay, A. (2003). 21. Yüzyıla girerken dünyada yaşanan değişimler ve erken çocukluk eğitimi. İçinde M. Sevinç (Ed), Gelişim ve Öğrenmede Yeni Yaklaşımlar, (s. 18-30). İstanbul: Morpa Yayınları.
  • Paris, S. G., ve Winograd, P. (1990). How metacognition can promote academic learning and instruction. In B. F. Jones & L. Idol (Eds.), Dimensions of thinking and cognitive instruction (pp. 15-51). Hillsdale, NJ, US: Lawrence Erlbaum Associates, Inc.
  • Robins, R. W., Hendin, H. W., & Trzesniewski, K. H. (2001). Measuring global self-esteem: Construct validation of a single item measure and the Rosenberg Self-Esteem Scale. Personality & Social Psychology Bulletin, 27, 151-161.
  • Rosenberg, M. (1965). Society and adolescent selfimage. Princeton, NJ: Princeton University Press.
  • Schraw, G., & Dennison, R. S. (1994). Assessing metacognitive awareness. Contemporary educational psychology, 19(4), 460-475.
  • Sharp, C. (2002). Study support and the development of self-regulated learner. Educational Research, 44 (1), 29-42.
  • Sherer, M. and Adams, C. (1983). Construct validation of the Self-Efficacy Scale. Psychological Reports, 53, 899-902.Sümen Özçakır, Ö. Ve Çalışıcı, H. (2016). The relationships between preservice teachers’ mathematical literacy self efficacy beliefs, metacognitive awareness and problem solving skills. Participatory Educational Research (PER) Special Issue, pp., 11-19.
  • Şahin, E., Küçüksüleymanoğlu, R. (2015). Öğretmen adaylarının özyönetimli öğrenmeye hazırbulunuşlukları, biliş ötesi farkındalıkları ve denetim odakları arasındaki ilişkiler. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(2), 317-334.
  • Tafarodi, R. W & Swann, W. B. (2001). Twodimensional self-esteem: Theory and measurement. Personality and Individual Differences, 31, 653-673.
  • Tafarodi, R. W. (1998). Paradoxical self-esteem and selectivity in the processing of social information. Journal of Personality & Social Psychology, 74, 1181–1196.
  • Tafarodi, R. W., Tam, J., & Milne, A. B. (2001). Selective memory and the persistence of paradoxical self-esteem. Personality and Social Psychology Bulletin, 27, 1179–1189
  • Velzen, J. V. (2016). Metacognitive learning: advancing learning by developing general knowledge of the learning process. Switzerland: Springer International Publishing DOI.10.1007/978-3-319-24433-4.
  • White, B. & Frederiksen, J. (2005) A Theoretical Framework and Approach for Fostering Metacognitive Development, Educational Psychologist, 40 (4), 211-223. DOI:10.1207/s15326985ep4004_3
  • Yavuz, D., ve Memiş, A. (2010). Investigation of self-efficacy perception and metacognitive awareness of prospective teachers. The International Journal of Research in Teacher Education, 1(1), 12-27.
  • Yeşilyurt, E. (2013). Metacognitive awareness and achievement focused motivation as the predictor of the study process. International J. Soc. Sci. & Education, 3(4), 1013-1026.
  • Yıldırım, F. ve İlhan, İ. Ö. (2010). Genel öz yeterlilik ölçeği Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 21(4), 301-308.
  • Yokuş, T., & Yürüdür, F. E. (2015). Müzik öğretmeni adaylarının üstbilişsel farkındalık ve öz-yeterlik düzeyleri arasındaki ilişki. Turkish Journal of Arts and Social Sciences, l1(1), 22-34.
  • Young, A., Fry, J. D. (2008). Metacognitive awareness and academic achievement in college students. Journal of the Scholarship of Teaching and Learning, 8(2),1-10.
  • Yovetich, W.S., Leschied, A.W., & Flicht, J. (2000). Self-esteem of school-age children who stutter. Journal of Fluency Disorders, 25, 143-153.
Toplam 38 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Emel Tok 0000-0001-5970-8693

Abdullah Atan Bu kişi benim 0000-0003-4828-8747

Mustafa Buluş 0000-0002-0967-4314

Yayımlanma Tarihi 31 Ağustos 2020
Yayımlandığı Sayı Yıl 2020 Cilt: 21 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA Tok, E., Atan, A., & Buluş, M. (2020). Okul Öncesi Öğretmen Adaylarında Bilişötesi Farkındalık: Benlik Saygısı ve Genel Özyeterliğin Rolü. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21(2), 475-486. https://doi.org/10.17679/inuefd.453377
AMA Tok E, Atan A, Buluş M. Okul Öncesi Öğretmen Adaylarında Bilişötesi Farkındalık: Benlik Saygısı ve Genel Özyeterliğin Rolü. INUEFD. Ağustos 2020;21(2):475-486. doi:10.17679/inuefd.453377
Chicago Tok, Emel, Abdullah Atan, ve Mustafa Buluş. “Okul Öncesi Öğretmen Adaylarında Bilişötesi Farkındalık: Benlik Saygısı Ve Genel Özyeterliğin Rolü”. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21, sy. 2 (Ağustos 2020): 475-86. https://doi.org/10.17679/inuefd.453377.
EndNote Tok E, Atan A, Buluş M (01 Ağustos 2020) Okul Öncesi Öğretmen Adaylarında Bilişötesi Farkındalık: Benlik Saygısı ve Genel Özyeterliğin Rolü. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21 2 475–486.
IEEE E. Tok, A. Atan, ve M. Buluş, “Okul Öncesi Öğretmen Adaylarında Bilişötesi Farkındalık: Benlik Saygısı ve Genel Özyeterliğin Rolü”, INUEFD, c. 21, sy. 2, ss. 475–486, 2020, doi: 10.17679/inuefd.453377.
ISNAD Tok, Emel vd. “Okul Öncesi Öğretmen Adaylarında Bilişötesi Farkındalık: Benlik Saygısı Ve Genel Özyeterliğin Rolü”. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 21/2 (Ağustos 2020), 475-486. https://doi.org/10.17679/inuefd.453377.
JAMA Tok E, Atan A, Buluş M. Okul Öncesi Öğretmen Adaylarında Bilişötesi Farkındalık: Benlik Saygısı ve Genel Özyeterliğin Rolü. INUEFD. 2020;21:475–486.
MLA Tok, Emel vd. “Okul Öncesi Öğretmen Adaylarında Bilişötesi Farkındalık: Benlik Saygısı Ve Genel Özyeterliğin Rolü”. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 21, sy. 2, 2020, ss. 475-86, doi:10.17679/inuefd.453377.
Vancouver Tok E, Atan A, Buluş M. Okul Öncesi Öğretmen Adaylarında Bilişötesi Farkındalık: Benlik Saygısı ve Genel Özyeterliğin Rolü. INUEFD. 2020;21(2):475-86.

2002 INUEFD  Creative Commons License This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.