Yıl 2019, Cilt 10 , Sayı 17, Sayfalar 615 - 637 2019-03-31

Sosyal Görünüş Kaygısında Cinsiyet Farklılıkları: Bir Meta Analiz Çalışması
Gender Differences in Social Appearance Anxiety: A Meta-Analysis Study

Zeynep ŞİMŞİR [1] , Tolga SEKİ [2] , Bülent DİLMAÇ [3]


Bu araştırmanın amacı, sosyal görünüş kaygısı düzeyinin cinsiyetler açısından farklılık gösterip göstermediğini ortaya koymaya yönelik bir meta-analiz çalışması yapmaktır. Bu araştırmada etki büyüklüğü katsayısı olarak Cohen d kullanılmıştır. Araştırma kapsamında yapılan alan yazın taramasında konu ile ilgili Türkiye’de 2013-2018 yılları arasında yürütülen 129 çalışma belirlenmiştir. Dâhil edilme ölçütleri doğrultusunda 10’u tez, 14’ü makale, 5’i tezden üretilmiş makaleden oluşan 29 çalışma araştırmaya dâhil edilmiştir.  Araştırmanın çalışma grubu 7340’si kadın ve 6425’si erkek, toplam 13765 kişiden oluşmaktadır. Dâhil edilen çalışmalarda heterojen bir dağılım belirlenmiştir (Q= 100,628; p<.01; 72,175). Araştırma sonucunda, rastgele etkiler modeline göre sosyal görünüş kaygısı erkeklerde kadınlardan daha yüksek çıkmıştır ancak; elde edilen değer önemsiz düzeydedir (Cohen d=0,040). Yapılan moderatör analizi ile sosyal görünüş kaygısı, cinsiyet açısından örneklem grubuna (ergen/yetişkin) göre incelenmiş, analiz sonucu ergen ve yetişkinlerin örneklem grubuna göre cinsiyete göre etki büyüklüğü değerinin istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermediği görülmüştür (Qb= 0,382, p>0,05). Araştırma sonuçları literatür ışığında tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.

The aim of the curent study is to conduct a meta-analysis to whether the social appearance anxiety level is different in terms of gender. In this study, Cohen d was used as the effect size coefficient.  129 studies conducted on the subject in the years 2013 to 2018 were identified in Turkey during the literature review process. 29 studies (10 theses, 14 articles and 5 theses articles) which were appropriate for inclusion criteria were concluded. The total sample of study was 13765 people, 6425 of whom were males and 7365 whom were females. According to the homogeneity test, heterogeneous distribution was identified in the studies included (Q=100,628; p<.01; 72,175). As a result of the research, social appearance anxiety was higher in males than females, but this value is negligible (Cohen d=0,040). Social appearance anxiety was examined according to the sample group (adolescent / adult) by the moderator analysis, and the effect size value by gender was not statistically significant according to the sample group. (Qb=0,382, p>0,05). The conclusion of the study was discussed and suggestions are given in line with the literature.

  • Ağırnaslıgil, M. Ö., ve Amuk, N. G. (2017) İskeletsel sınıf III maloklüzyona sahip ortognatik cerrahi hastalarının cerrahi öncesi ve cerrahi sonrasında benlik saygısı, eleştiriye duyarlılık ve sosyal görünüş kaygısı düzeylerinin değerlendirilmesi. Selcuk Dental Journal, 5(1), 50-58.
  • Alemdağ, S., ve Erman, Ö. (2015). Öğretmen adaylarının fiziksel aktiviteye katılım ve sosyal görünüş kaygılarının incelenmesi. International Journal of Science Culture and Sport, 3(3), 287-300.
  • Altun Dinc, M. (2016). Lise öğrencilerinin sosyal görünüş kaygıları. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun.
  • Amil, O., ve Bozgeyikli, H. (2015). Investigating the relationship between social appearance anxiety and loneliness of Turkish University youth. Journal of Studies in Social Sciences, 11(1), 68-96.
  • Atik, D., Atik, C., Asaf, R., ve Cinar, S. (2015). The effect of perceived social support by hemodialysis patients on their social appearance anxiety. Medicine Science, 4(2), 2210-2223.
  • Banfield, S. S., ve McCabe, M. (2002). An evaluation of the construct of body image. Adolescence, 37(146), 373-393.
  • Ben, S. (2017). İstanbul'da yaşayan üniversite öğrencilerinin sosyal anksiyete düzeyleri ile beden algısı olumsuz değerlendirilme korkusu sosyal görünüş kaygısı arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Haliç Üniversitesi, İstanbul.
  • Borenstein, M., Hedges, L., Higgins, J., ve Rothstein, H. (2005). Comprehensive meta analysis version 2. Englewood, NJ: Biostat.
  • Brennan, M. A., Lalonde, C. E., ve Bain, J. L. (2010). Body image perceptions: Do gender differences exist. Psi Chi Journal of Undergraduate Research, 15(3), 130-138.
  • Cash, T. F. (2004). Body image: Past, present, and future. Body Image, 1(1), 1-5. doi:10.1016/S1740-1445(03)00011-1
  • Ciba, B. (2018). üniversite öğrencileri arasında sosyal medya kullanımı ve sosyal kaygı arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yakın Doğu Üniversitesi, Lefkoşa.
  • Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. US: Lawrence, Erlbaum.
  • Çakmak, M. (2018). Üniversite öğrencilerinin sosyal medya kullanım düzeyleri ile sosyal görünüş kaygısı arasındaki ilişkinin farklı değişkenler açısından değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Beykent Üniversitesi, İstanbul.
  • Çelik, E., Turan, M. E., ve Arıcı, N. (2014). The role of social appearance anxiety in meta-cognitive awareness of adolescents. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 7(1), 138-147.
  • Çepikkurt, F., ve Çoşkun, F. (2010). Üniversiteli dansçıların sosyal fizik kaygı ve beden imgesinden hoşnut olma düzeyleri. Pamukkale Spor Bilimleri Dergisi, 1(2), 17-24.
  • Doğan, T. (2010). Sosyal görünüş kaygısı ölçeği’nin (SGKÖ) Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(39), 151-159.
  • Doğan, T., Sapmaz, F., ve Totan, T. (2011). Beden imgesi baş etme stratejileri ölçeğinin Türkçe uyarlaması: Geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Anatolian Journal of Psychiatry/Anadolu Psikiyatri Dergisi, 12(2), 121-129.
  • Dönmez, Ş. N. (2018). Evli çiftlerde sosyal görünüş kaygısı ile cinsel doyum arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
  • Erdemir, A. V., Bağcı, S. I., Yüksel İnan, E., ve Turan, E. (2013). Akne vulgarisli hastalarda sosyal görünüş kaygısı ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi. İstanbul Med, 1, 35-9. Doi: 10.5152/imj.2013.08
  • Erman, M. S. (2017). Spor yapan ve yapmayan üniversite öğrencilerinin benlik saygı ve sosyal görünüş kaygı düzeylerinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Düzce Üniversitesi, Düzce.
  • Feingold, A., ve Mazzella, R. (1998). Gender differences in body image are increasing. Psychological Science, 9(3), 190-195.
  • Goffman, E. (2005). Introduction to the presentation of self in everyday life. In Hier, S. P. (Ed.), Contemporary sociological thought themes and theories (pp. 101-110). Toronto: Canadian Scholars’ Press Inc.
  • Göksel, A. G., Caz, Ç., Yazıcı, Ö. F., ve Zorba, E. (2018). Spor hizmeti alan bireylerin sosyal görünüş kaygısı ve öznel mutluluklarının incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 3(3), 88-101.
  • Grogan, S. (2008). Body image: Understanding body dissatisfaction in men, women, and children. Taylor&Francis
  • Gül, E. (2016). Ergenlerde sosyal görünüş kaygısı ve sosyal karşılaştırmanın fonksiyonel olmayan tutum ve bilişsel çarpıtmalarla ilişkisi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
  • Hart, T. A., Flora, D. B., Palyo, S. A., Fresco, D. M., Holle, C., ve Heimberg, R. G. (2008). Development and examination of the social appearance anxiety scale. Assessment, 15(1), 48-59.
  • Heilman, M. E., ve Stopeck, M. H. (1985). Being attractive, advantage or disadvantage? Performance-based evaluations and recommended personnel actions as a function of appearance, sex, and job type. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 35(2), 202-215.
  • Higgins, J. P. T. ve Thompson, S. G. (2002). Quantifying heterogeneity in a meta analysis. Statistics in Medicine, 21, 1539-1558.
  • Hyde, J. S. (2005). The gender similarities hypothesis. American psychologist, 60(6), 581-592
  • Işıkol Özge, F. (2013). İlköğretim II. kademe öğrencilerinin sosyal görünüş kaygıları ile benlik saygıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi Üniversitesi, İstanbul.
  • İsmail, M. (2018). Mutluluğun yordayıcısı olarak cinsel benlik şeması ve sosyal görünüş kaygısı. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Ticaret Üniversitesi, İstanbul.
  • Kalemoğlu, Y., Erbaş, M. K., ve Ünlü, H. (2014). Ergenlerin sosyal görünüş kaygıları ile beden eğitimi dersine yönelik tutumları arasındaki ilişki. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 8(1), 121-130.
  • Karacan Doğan, P. (2018). Examining the relation between the fear of negative evaluation and the anxiety for social appearance in folk dancers. Journal of Education and Training Studies, 6(3), 59-65.
  • Kılıç, M. (2015). Üniversite öğrencilerinin sosyal görünüş kaygıları ile benlik saygıları ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Konya.
  • Kılıç, M., ve Karakuş, Ö. (2016). Üniversite öğrencilerinin sosyal görünüş kaygıları ile benlik saygıları ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Human Sciences, 13(3), 3837-3852. doi:10.14687/jhs.v13i3.4054
  • Ko, N. (2010). The role of body shame, social appearance anxiety, and body checking behavior on body dissatisfaction and disordered eating behaviors: a crosscultural study in Germany and Korea (Doctoral dissertation, Universitätsbibliothek Freiburg). Retrieved from http://www.freidok.unifreiburg.de/volltexte/7926/.
  • Korkmaz, H. (2017). 16-24 yaş arası öğrencilerin yoğun ve bağımlı internet kullanımı ile sosyal görünüş kaygıları arasındaki ilişki. (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Üsküdar Üniversitesi, İstanbul.
  • Leary, M. R., ve Kowalski, R. M. (1995). Social anxiety. New York: Guilford.
  • Moe, B. (1999). Understanding the causes of a negative body image. Newyork: The Rozen Publishing Group.
  • Levinson, C. A., ve Rodebaugh, T. L. (2012). Social anxiety and eating disorder comorbidity: The role of negative social evaluation fears. Eating Behaviors, 13(1), 27-35.
  • Levinson, C. A., Rodebaugh, T. L., White, E. K., Menatti, A. R., Weeks, J. W., Iacovino, J. M., ve Warren, C. S. (2013). Social appearance anxiety, perfectionism, and fear of negative evaluation. Distinct or shared risk factors for social anxiety and eating disorders?. Appetite, 67, 125-133.
  • Mastro, S., Zimmer-Gembeck, M. J., Webb, H. J., Farrell, L., ve Waters, A. (2016). Young adolescents' appearance anxiety and body dysmorphic symptoms: Social problems, self-perceptions and comorbidities. Journal of Obsessive-Compulsive and Related Disorders, 8, 50-55.
  • Özcan, H., Subaşı, B., Budak, B., Çelik, M., Gürel, Ş. C., ve Yıldız, M. (2013). Ergenlik ve genç yetişkinlik dönemindeki kadınlarda benlik saygısı, sosyal görünüş kaygısı, depresyon ve anksiyete ilişkisi. Journal of Mood Disorders, 3(3), 107-13.
  • Sabiston, C. M., Crocker, P. R., ve Munroe-Chandler, K. J. (2005). Ex-amining current-ideal discrepancy scores and exercise motivations as predictors of social physique anxiety in exercising females. Journal of Sport Behavior, 28(1), 68-86.
  • Seki, T., ve Dilmaç, B. (2015). Predictor relationships between the val-ues the adolescents have and their levels of subjective well-being and social appearance anxiety: A model proposal. Eğitim ve Bilim, 40(179), 57-67.
  • Smolak, L. (2002). Body image development in children. In T. H. Cash, ve T. Pruzinsky (Eds.), Body ımage a handbook of theory, research, and clinical practice. (pp. 65-73) içinde. NY: The Guilford Press
  • Soylu, Y., Atik, F., ve Öçalan, M. (2017). Ergenlerin sosyal görünüş kaygısı düzeylerinin incelenmesi (Kırıkkale ili örneği). Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 1, 38-45.
  • Sterne, J. A. C., Becker, B. J., ve Egger, M. (2005). The funnel plot. H. R. Rothstein, A. J. Sutton, ve M. Borenstein (Ed.), Publication Bias in Meta-Analysis: Prevention, Assessment and Adjustments içinde (s. 75-98). Chichester, UK: Wiley.
  • Şahin, E., Barut, Y., ve Ersanli, E. (2013). Sociodemographic variables in relation to social appearance anxiety in adolescents. Online Submission, 15(1), 56-63.
  • Şahin, E., Barut, Y., Ersanli, E., ve Kumcagiz, H. (2014). Self-esteem and social appearance anxiety: An investigation of secondary school students. Online Submission, 4(3), 152-159.
  • Tekeli, Ş. C. (2017). Beden eğitimi ve spor öğretmeni adayları ile diğer öğretmen adaylarının sosyal görünüş kaygısı ve akademik öz-yeterlik düzeylerinin karşılaştırılması. (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Bartın Üniversitesi, Bartın.
  • Türker, A., Er, Y., Eroğlu, S. Y., Şentürk, A., ve Durmaz, M. (2018). Spor yapan bireylerin sosyal görünüş kaygısı ve benlik saygısının incelenmesi. Muş Alparslan Üniversitesi Uluslararası Spor Bilimleri Dergisi, 2(1), 8-15.
  • Vural, M., Keskin, N., ve Çoruh, Y. (2017). Research of social appearance anxiety and self-efficacy of the students entered university by special talent exam. International Journal of Environmental and Science Education, 12( 9), 2063-2071.
  • Üstün, U., ve Eryılmaz, A. (2014). Etkili araştırma sentezleri yapabilmek için bir araştırma yöntemi: Meta-analiz. Eğitim ve Bilim, 39(174), 1-32.
  • Yuceant, M., ve Unlu, H. (2017). The analysis of social appearance anxiety levels of physical education teacher candidates in terms of different variables. Turkish Journal of Sport and Exercise, 19(1), 102-108.
Birincil Dil tr
Konular Psikoloji
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Orcid: 0000-0003-2353-8922
Yazar: Zeynep ŞİMŞİR

Orcid: 0000-0001-5594-0786
Yazar: Tolga SEKİ

Orcid: 0000-0001-5753-9355
Yazar: Bülent DİLMAÇ (Sorumlu Yazar)
Ülke: Turkey


Tarihler

Yayımlanma Tarihi : 31 Mart 2019

APA Şi̇mşi̇r, Z , Seki̇, T , Di̇lmaç, B . (2019). Sosyal Görünüş Kaygısında Cinsiyet Farklılıkları: Bir Meta Analiz Çalışması . OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi , 10 (17) , 615-637 . DOI: 10.26466/opus.519967